ÖĞRETMEN ATAMA VE YER DEĞİŞTİRME YÖNETMELİĞİ SORUNLARA KALICI ÇÖZÜM GETİRMİYOR

Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, 09.01.2026 tarihli ve 33132 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Yönetmelik, uygulama ve mahkeme kararı kaynaklı bazı sorunlara çözüm getirse de öğretmenlerin beklentilerinin karşılanmasının önünde var olan sorunları ıskalayan, kalıcı çözümler getirmeyen eksik düzenlemeler de içermektedir.

Aday öğretmenliğe ilişkin hükümler yönetmelikten çıkarılıyor 

Aday öğretmenliğe ilişkin hükümlerin, Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği’nde bulunmasından dolayı bu yönetmelikten çıkarıldığı görülüyor. 

Tanımlar maddesi ilave tanımlarla genişletiliyor 

Yönetmeliğin tanımlar maddesine Millî Eğitim Akademisi, bilim ve sanat merkezleri, nöbetçi belletici öğretmen, hazırlık eğitimi ve 7528 sayılı kanunla getirilen ilçe grupları eklenmiş ve tanımları yapılmış. Eğitim kurumu yöneticisi tanımı yeniden yapılarak, akademiye bağlı eğitim ve uygulama merkezlerinin yöneticileri de tanımlar maddesi içerisine alınmış. 

Bilim ve sanat merkezleri ilk defa yönetmelik kapsamına alınmış 

BİLSEM öğretmen seçimleri yönetmelik kapsamına alınmıştır. Öğretmenlikte en az üç yıl görev yapan öğretmenler BİLSEM’e atanmak üzere başvuruda bulunabileceklerdir. BİLSEM Öğretmen Seçme Süreci Değerlendirme Kriterleri Formu’na göre değerlendirildikten sonra sözlü sınava girmeye hak kazanan öğretmenler, sözlü sınav sonucunda 60 puan ve üzeri puan almaları durumunda başaralı sayılacaklardır. Değerlendirme formunun yüzde 60’ı ile sözlü sınav puanının yüzde 40’ının toplamı sonucu ortaya çıkan atamaya esas puan üzerinden 40 ve üzeri puan alanlar tercih yapmaya hak kazanacaklardır. 

Fen liseleri ile sosyal bilimler liseleri yönetmelik kapsamından çıkarılmış  

Fen liseleri ve sosyal bilimler liseleri proje okulu kapsamına alındıklarından bu yönetmelik kapsamından çıkarılmıştır. 

Spor ortaokullarına beden ve müzik öğretmelerinin seçimi yönetmeliğe eklenmiş 

Spor liselerinin beden eğitimi öğretmenleri ile güzel sanatlar liselerinin müzik ve görsel sanatlar öğretmenlerinin seçimine spor ortaokulları beden eğitimi öğretmenleri ile müzik ilkokulları/ortaokullarının müzik öğretmenleri de eklenmiştir. Değişiklikle bu eğitim kurumlarına yeniden atama kapsamında atama yapılamayacaktır. İlan edilen boş kadronun üç katı aday değerlendirme formu puan üstünlüğüne göre uygulama sınavına katılmaya hak kazanacaklardır.

Hizmet puanı hesabında günlük hesaplama yöntemine geçiliyor 

Hizmet puanlarının yeni düzenlemeyle günlük olarak hesaplanması gibi hak kayıplarını önleyecek yerinde bir düzenleme yapılmıştır. 

Öğretmenlerin, yatılı bölge ortaokulları, yatılı bölge imam-hatip ortaokulları ile özel eğitim okullarının pansiyonlarında yaptıkları her bir belleticilik görevi için 0,2 hizmet puanı, diğer eğitim kurumlarının pansiyonlarında yaptıkları her bir görev için ise 0,1 hizmet puanı verilmesi uygun görülmüştür. Ancak pansiyonu bulunan okullar arasında aynı görevin (nöbetçi belleticilik) yapılmasına rağmen salt okul türüne dayalı bir ayrım yapılmış olması ve puan eşitliğinin gözetilmemesi hatalı bir yaklaşımdır. Yine belleticilik görevine verilecek puanın sadece gece yapılan görevle birlikte verilmesinin öngörülmesi, mesai saatleri dışına sarkan belletmenlik görevlerine puan verilmemesi gibi bir düzenleme eksikliği ihtiva etmektedir.

DYK, İYEP kursları ile Türk Eğitim Sisteminde Çocuklar İçin Kapsayıcı Eğitimin Desteklenmesi Projesi kapsamında yürütülen destekleme eğitimleri ile telafi eğitimlerinde fiilen ders okutan öğretmenlerin hizmet puanlarına, bu kapsamda birden fazla eğitimde görev almış olsalar dahi yalnızca bir eğitim esas alınmak üzere görev yaptıkları her ay için 0,5 puan eklenmesi öngörülmüştür. 

Zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı olarak verilen artırımlı hizmet puanı uygulamasına son veriliyor 

Zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı olarak verilen artırımlı hizmet puanı uygulamasına son verilmesi, öğretmen ihtiyacı ve açığı bulunan eğitim kurumları ile öğretmen dağılımının bölgeler arası adil dağılımını olumsuz etkileyecek hatalı bir yaklaşımdır.

TÜBİTAK ve TÜBA koordinesinde yürütülen ulusal ve uluslararası bilim olimpiyatları ve araştırma projesi yarışmalarına verilen hizmet puanları 4,5 ve 6. hizmet alanlarında görev yapan öğretmenlere artırılarak verilmiş ve bakanlıkça onaylanan/duyurulan havacılık, uzay ve teknoloji yarışmalarında fiilen çalışma yaptıran öğretmenlere de ilgili genel müdürlüğün teklifi üzerine bu kapsamda puan verilmesi öngörülmüştür. 

Bakanlık merkez veya taşra teşkilatına e-içerik üretmek için görevlendirilen öğretmenler hariç olmak üzere, eğitim ve öğretim programı kapsamında sayısı bir takvim yılı içinde 10’u geçmeyecek şekilde ve İçerik Geliştirme ve Yönetim Sistemi üzerinden süreçlerini yürüteceği Eğitim Bilişim Ağında yayımlanan e-içerikleri için; senaryosu onaylanıp e-içeriğe dönüşen öğretmene 0,2 hizmet puanı, onaylı senaryo doğrultusunda e-içeriği üreten öğretmene 0,3 hizmet puanı verilmesi öngörülmüştür.

3. hizmet bölgesi ve hizmet alanları zorunlu çalışma kapsamına alınıyor 

3. hizmet bölgesinin tamamı zorunlu hizmet kapsamına alındı. Mevcut yönetmelikte 1 ve 2. hizmet bölgelerinin yanı sıra 3. hizmet bölgesinin 4, 5 ve 6. hizmet alanlarındaki eğitim kurumları zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamındayken, yeni yönetmelikle 1 ve 2. hizmet bölgelerinin 4, 5 ve 6. hizmet alanlarının yanı sıra 3. hizmet bölgesinin bütün hizmet alanları zorunlu çalışma kapsamına alınmıştır. 

Eski yönetmelikte zorunlu çalışma yükümlüsü olup da zorunlu çalışma yükümlülüğü bulunmayan eğitim kurumunda görev yapmakta olan öğretmenlerden üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar zorunlu çalışma öngörülen eğitim kurumlarına atanmakta iken bu süre bu yönetmelik değişikliği ile dört yıla çıkarılmıştır. 

İl içi sıra uygulaması yönetmeliğe giriyor 

İl içi sıra uygulaması yönetmeliğe girmiştir. Yönetmelikte il içi isteğe bağlı yer değiştirmelerde sıra uygulamasına yer verilmiştir. Bakanlıkça Nisan ayında duyuru yapılacak olup, atamalar Mayıs ayı içerisinde gerçekleştirilecektir.

Ataması gerçekleşmeyen öğretmenler tercih ettikleri eğitim kurumlarından ilk iki tercihi için hizmet puanı üstünlüğüne göre sıraya alınacaklardır. Sıralar Ağustos ayı içerisinde bakanlıkça belirlenecek güne kadar geçerli olacaktır. 

Daha önce süre şartı aranmayan ikinci görev kapsamında eğitim kurumu yöneticisi olarak görev yapanlar da artık bulunduğu eğitim kurumunda üç yıllık çalışma süresine tabi olacaklardır. 

Mazerete bağlı yer değişikliği hakkına kısıtlama getiriliyor 

Mazerete bağlı yer değiştirmelerde mazeretin bulunduğu ilçe ile görev yapılan ilçe aynı ilçe grubunda ise mazerete bağlı yer değişikliği başvurusunda bulunulamayacaktır. Örneğin, Ankara’nın Etimesgut ya da Ayaş ilçesinde olan ve Elmadağ ilçesinde görev yapan bir öğretmen, mazeretinin bulunduğu Ayaş ya da Etimesgut ilçelerine yer değiştirme başvurusunda bulunamayacaktır. Bu hükümle il içi mazerete dayalı yer değişikliğinin önü tamamen kapanmış olacaktır. Bu hüküm, kanunda ve çerçeve yönetmelikte var olan yer değişikliği hakkının kısıtlanması niteliğinde hukuka aykırı bir düzenlemedir.

Yönetmelikte mazerete dayalı yer değişikliği talepleri bulunan ancak mazeretlerinin bulunduğu yerlere atanamayan öğretmenlerin, mazeretlerinin bulunduğu il/ilçe millî eğitim müdürlüğü emrine atamalarını sağlayarak mazerete dayalı yer değişikliği taleplerini karşılayan bir hüküm bulunmaması önemli bir eksikliktir.

İlçe gruplarının oluşum kriterlerinde belirsizlik göze çarpıyor

İllerde, coğrafi özellikler, ulaşım imkânları ve eğitim hizmetlerinin etkin yürütülmesi dikkate alınarak, iki veya daha fazla ilçenin bir araya getirilmesi suretiyle ilçe grupları oluşturulmuştur. Ancak yönetmelik ekinde yer alan ilçe grupları incelendiğinde, ilçe gruplarının oluşturulmasında coğrafî yakınlık, mesafe, ulaşım imkanları, aynı veya benzer sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi gibi somut ve objektif kriterlerin esas alınmadığı; hangi kriter veya önceliğin esas alındığının izah edilmediği görülmektedir. 

İlçe gruplarının oluşturulmasında coğrafi yakınlık ve mesafenin dikkate alındığı ifade edilmiş ise de gruplandırmanın ulaşım imkânı olsa dahi birbirine çok uzak veya aralarında doğrudan toplu taşıma hizmeti olmayan ilçelerin aynı ilçe grubu içerisinde değerlendirildiği görülmektedir. (Örneğin, Ankara’da Elmadağ ilçesi ile Ayaş ilçesinin 1. ilçe grubuna dahil olması, aynı ilçe grubunda yer alan Adana Kozan ilçesi ile Karaisalı ilçeleri arasının 120 km olması vb.) Bu itibarla, ilçe gruplarının belirlenmesinde esas alınacak ölçütler ortaya konularak doğrudan ulaşım imkânı, aynı veya benzer sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi gibi daha objektif bir gruplandırma yapılmalıdır. 

Norm kadro fazlalığına bağlı yer değiştirme işlemlerinde bakanlığın takdir yetkisi genişletiliyor

İhtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenlerin atamalarında öncelikle kadrolarının bulunduğu ilçe içerisinde, sonrasında ilçe grubu içerisinde daha sonra ise il içerisinde atanmaları öngörülmüştür. Ayrıca ihtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenlerin akademide eğitime alınarak diğer alanlara da görevlendirilmesinin önü açılmıştır. 

İhtiyaç veya norm kadro fazlası kadrolu öğretmenlerin akademide eğitime alınarak öğretmen ihtiyacı bulunan diğer alanlarda görevlendirilmesi için bakanlık tarafından gerekli tedbirlerin alınacağı hükmü getirilmiştir. Ancak bu işlemlerin usul ve esaslarının yönetmelikle belirlenmemiş olması, bakanlığa geniş bir takdir yetkisi bırakılması, özellikle öğretmenlerin istek ve tercihlerinin belirleyici faktör olacağına dair herhangi bir hükmün yer almaması, sorunlu alan oluşturabilecek düzenleme eksiklikleridir.

Öğretmenlik mesleğine dönüşte üç yıllık bekleme süresi kaldırılıyor 

Hizmet sınıfı değiştirilmesi sonucunda öğretmenlik mesleği dışına atananlardan tekrar öğretmenliğe dönmek isteyenlerde aranılan üç yıllık bekleme süresi kaldırılmıştır. 

Alan değişikliği yapabilmek öğretmen ihtiyacı bulunan illerle sınırlı tutuluyor 

Alan değişikliğine bağlı yer değiştirmeler, illerin alanlar itibarıyla doluluk oranları dikkate alınarak bakanlıkça belirlenen illerle sınırlı olmak üzere yapılabilecektir. Ancak alan değişikliği suretiyle yer değişikliğinin sadece bakanlıkça belirlenecek sınırlı sayıdaki ille sınırlı tutulması, alan değişikliği sürecini işlevsiz hâle getirecek, öğretmenlerin beklentilerini karşılamaktan uzak kısıtlayıcı bir hükümdür. Alan değişikliğinin yer değişikliği ile ilişkilendirilmesi hatalı bir yaklaşımdır.

Yasal dayanağı bulunmayan ‘aynı kurumda en fazla 12 yıl görev yapabilme’ hükmü yeni yönetmelikte de yer alıyor 

Eski yönetmelikte de yer alan ancak uygulaması yapılmayan, bulunduğu eğitim kurumunda toplamda 12 yıl görev yapan öğretmenlerin il içersinde zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulacağı hükmü aynen korunmuştur.

Öğretmenlerin aynı eğitim kurumunda azami çalışma süresine ilişkin hüküm eski yönetmelikte de mevcuttu. Dolayısıyla 2015’ten beri yürürlükte olan ancak kanuni dayanağı olmadığı için uygulanmayan bu hüküm halen devam etmektedir. Yasal dayanağı olmayan bu tür düzenlemelerle yapılacak uygulamalar hukuken sorunlu olacaktır. 

Yönetmelikte göze çarpan bu değişikliklerle birlikte yargı konusu olabilecek hususlar da söz konusudur. 

Eğitim-Bir-Sen olarak, teşkilatımız ve hukukçularımız ile yapacağımız değerlendirmeler sonucunda nihai kararı vereceğiz.